{"id":303,"date":"2025-07-02T18:56:39","date_gmt":"2025-07-02T18:56:39","guid":{"rendered":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/?p=303"},"modified":"2025-07-10T03:15:19","modified_gmt":"2025-07-10T03:15:19","slug":"esperanto-and-globasa-compared-la-feino-ekzercaro-11-13-15-17-19-21-and-23","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/2025\/07\/02\/esperanto-and-globasa-compared-la-feino-ekzercaro-11-13-15-17-19-21-and-23\/","title":{"rendered":"Esperanto and Globasa Compared: La feino (Ekzercaro 11, 13, 15, 17, 19, 21, and 23)"},"content":{"rendered":"\n

Here’s the continuation of my comparison of Esperanto with Globasa using a translation of Esperanto’s Ekzercaro. This blog post is devoted entirely to La feino<\/em>; the intervening sections will be translated in the next part in this series.<\/p>\n\n\n\n

Peari (La feino)<\/h1>\n\n\n\n

11<\/h2>\n\n\n\n

Unu vidvino havis du filinojn. La pli maljuna estis tiel simila al la patrino per sia karaktero kaj viza\u011do, ke \u0109iu, kiu \u015din vidis, povis pensi, ke li vidas la patrinon; ili amba\u016d estis tiel malagrablaj kaj tiel fieraj, ke oni ne povis vivi kun ili. La pli juna filino, kiu estis la plena portreto de sia patro la\u016d sia boneco kaj honesteco, estis krom tio unu el la plej belaj knabinoj, kiujn oni povis trovi.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Un femgwafu le hare dua fembete. Maxmo lao te le sen denmo sim fe matre fol sesu sifalari ji muka, ki moyte, hu da le oko te, abil na fikir ki te oko matre; moydua te le sen denmo posyukwe ji denmo fahuri, ki ren no abil na jiwi ton ete. Maxmo juni sodar, hu da le sen kriban denyapul fe sesu patre fol sesu bonya ji cipenkalya, le sen ultra to un te fe maxim meli femnini hu ren abil na ewreka da.<\/p>\n\n\n\n

13<\/h2>\n\n\n\n

\u0108ar \u0109iu amas ordinare personon, kiu estas simila al li, tial tiu \u0109i patrino varmege amis sian pli maljunan filinon, kaj en tiu sama tempo \u015di havis teruran malamon kontra\u016d la pli juna. \u015ci devigis \u015din man\u011di en la kuirejo kaj laboradi sen\u0109ese. Inter aliaj aferoj tiu \u0109i malfeli\u0109a infano devis du fojojn en \u0109iu tago iri \u0109erpi akvon en tre malproksima loko kaj alporti domen plenan grandan kru\u0109on.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Koski moyte ordinari lubi person hu da sen sim fe te, fe folo, hin matre le daymo termopul lubi sesu maxmo lao bete, ji fe den sama mara, te le are daybur nefra anti maxmo juni te. Te le xucyo ki te yam in kokikamer ji ki te ergo finikal. Intre alo xey, hin burxansepul nini le musi dua mara fe moy din na idi na exgi sui fe daymo teli loka ji na preporta pul day jugu cel baytu.<\/p>\n\n\n\n

15<\/h2>\n\n\n\n

En unu tago, kiam \u015di estis apud tiu fonto, venis al \u015di malri\u0109a virino, kiu petis \u015din, ke \u015di donu al \u015di trinki. \u201cTre volonte, mia bona,\u201d; diris la bela knabino. Kaj \u015di tuj lavis sian kru\u0109on kaj \u0109erpis akvon en la plej pura loko de la fonto kaj alportis al la virino, \u0109iam subtenante la kru\u0109on, por ke la virino povu trinki pli oportune. Kiam la bona virino trankviligis sian soifon, \u015di diris al la knabino: \u201cVi estas tiel bela, tiel bona kaj tiel honesta, ke mi devas fari al vi donacon\u201d (\u0109ar tio \u0109i estis feino, kiu prenis sur sin la formon de malri\u0109a vila\u011da virino, por vidi, kiel granda estos la \u011dentileco de tiu \u0109i juna knabino). \u201cMi faras al vi donacon,\u201d da\u016drigis la feino, \u201cke \u0109e \u0109iu vorto, kiun vi diros, el via bu\u015do eliros a\u016d floro a\u016d multekosta \u015dtono.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Fe un din, denwatu hu te le sen fe comen de den mamba, pesakal femixu le ata tas te ji le peti ki te am gibe tas te banto na glu. Meli femnini le loga: “Daymo volepul, misu azizuyen.” Ji te le fori woxa sesu jugu ji le exgi sui ex maxim safe loka de mamba ji le porta to tas femixu ji le baxwoju jugu dur total mara celki femixu am abil na glu maxmo penli. Denwatu hu bon femixu le trutigi sesu suikalya, te le loga tas femnini: “Yu sen denmo meli, denmo bon ji denmo cipenkal, ki mi musi na fale tas yu hadya” (koski hinte le sen peari hu da le cudu forma de pesakal femixu, cel na oko ku hin juni femnini su adabu sen kemo day). “Mi fale tas yu hadya, ki xafe moy lexi, hu yu loga da, oro flura or kimapul petra xa exidi ex yusu munte.”<\/p>\n\n\n\n

17<\/h2>\n\n\n\n

Kiam tiu \u0109i bela knabino venis domen, \u015dia patrino insultis \u015din, kial \u015di revenis tiel malfrue de la fonto. \u201cPardonu al mi, patrino,\u201d diris la malfeli\u0109a knabino, \u201cke mi restis tiel longe\u201d. Kaj kiam \u015di parolis tiujn \u0109i vortojn, elsaltis el \u015dia bu\u015do tri rozoj, tri perloj kaj tri grandaj diamantoj. \u201cKion mi vidas!\u201d diris \u015dia patrino kun grandega miro. \u201c\u015cajnas al mi, ke el \u015dia bu\u015do elsaltas perloj kaj diamantoj! De kio tio \u0109i venas, mia filino?\u201d (Tio \u0109i estis la unua fojo, ke \u015di nomis \u015din sia filino). La malfeli\u0109a infano rakontis al \u015di naive \u0109ion, kio okazis al \u015di, kaj, dum \u015di parolis, elfalis el \u015dia bu\u015do multego da diamantoj. \u201cSe estas tiel,\u201d diris la patrino, \u201cmi devas tien sendi mian filinon. Marinjo, rigardu, kio eliras el la bu\u015do de via fratino, kiam \u015di parolas; \u0109u ne estus al vi agrable havi tian saman kapablon? Vi devas nur iri al la fonto \u0109erpi akvon; kaj kiam malri\u0109a virino petos de vi trinki, vi donos \u011din al \u015di \u011dentile.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Denwatu hu hin meli femnini le ata cel baytu, tesu matre le tohin te, koski te le ruata denmo dyer of mamba. Burxansepul femnini le loga: “Asif, matre, ki mi le resta denmo lungo”. Ji denwatu hu te le pala hin lexi, ex tesu munte, tiga rosa, tiga cinju ji tiga day almasi le extyao. Tesu matre le dayday besurprisa. “Mi le oko keto? Kwasi, cinju ji almasi le extyao ex tesu munte! Hinto ata ex keto, misu bete?” (Hinto le sen unyum mara denwatu hu te le namegi te sesu bete). Burxansepul bete le naive loga tas te moyto hu da le okur tas te, ji, durki te le pala, daymulti almasi le sokutu ex tesu munte. “Eger to sen sahi,” matre le loga, “mi musi na irsal misu bete cel denloka. Marina, am oko to hu da exidi ex munte de yusu sodar, denwatu hu te pala. Kam na hare hin sama abilya no ger sen yukwe? Yu musi na sol idi cel mamba cel na exgi sui; ji denwatu hu pesakal femixu xa peti gluxey of yu, yu xa gibe to tas te adabupul.”<\/p>\n\n\n\n

19<\/h2>\n\n\n\n

\u201cEstus tre bele,\u201d respondis la filino mal\u011dentile, \u201cke mi iru al la fonto!\u201d \u2015 \u201cMi volas ke vi tien iru,\u201d diris la patrino, \u201ckaj iru tuj!\u201d La filino iris, sed \u0109iam murmurante. \u015ci prenis la plej belan ar\u011dentan vazon, kiu estis en la lo\u011dejo. Apena\u016d \u015di venis al la fonto, \u015di vidis unu sinjorinon, tre ri\u0109e vestitan, kiu eliris el la arbaro kaj petis de \u015di trinki (tio \u0109i estis tiu sama feino, kiu prenis sur sin la formon kaj la vestojn de princino, por vidi, kiel granda estos la malboneco de tiu \u0109i knabino). \u201c\u0108u mi venis tien \u0109i,\u201d diris al \u015di la mal\u011dentila kaj fiera knabino, \u201cpor doni al vi trinki? Certe, mi alportis ar\u011dentan vazon speciale por tio, por doni trinki al tiu \u0109i sinjorino! Mia opinio estas: prenu mem akvon, se vi volas trinki.\u201d \u2015 \u201cVi tute ne estas \u011dentila,\u201d diris la feino sen kolero. \u201cBone, \u0109ar vi estas tiel servema, mi faras al vi donacon, ke \u0109e \u0109iu vorto, kiun vi parolos, eliros el via bu\u015do a\u016d serpento a\u016d rano.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

“To ger sen daydenmo meli,” bete le adabukal jawabu, “ki mi idi cel mamba!” \u2015 “Mi vole ki yu am idi cel denloka,” matre le loga, “ji am idi fori!” Bete le idi, mas le sotilil xekaye dur total mara. Te le codu maxim meli fidali flurajugu, hu da le sen in ogar. Te le eskaso xorata cel mamba denwatu hu te le oko un femsenyor har daymo pesapul labas, hu da le exidi ex drevolari ji le peti gluxey of te (hinte le sen den sama peari, hu da le cudu forma ji labas de prince cel na oko, ku hin nini su burya sen kemo day). “Kam mi le ata cel hinloka,” adabukal ji fahuri nini le loga tas te, “cel na gibe gluxey tas yu? Yakin, mi le preporta fidali flurajugu espesyal cel dento, cel na gibe gluxey tas hin senyor! Misu ijen sen: yu am cudu sui tas se, eger yu vole na glu.” \u2015 “Yu total no sen adabufil,” peari le loga nenhar gadibuya. “Okey, koski yu sen daydenpul servifil, mi hadya tas yu, ki xafe moy lexi, hu yu loga da, oro sarpen or kroa xa exidi ex yusu munte.”<\/p>\n\n\n\n

21<\/h2>\n\n\n\n

Apena\u016d \u015dia patrino \u015din rimarkis, \u015di kriis al \u015di: \u201cNu, mia filino?\u201d \u2015 \u201cJes, patrino\u201d, respondis al \u015di la mal\u011dentilulino, el\u0135etante unu serpenton kaj unu ranon. \u2015 \u201cHo, \u0109ielo!\u201d ekkriis la patrino, \u201ckion mi vidas? \u015cia fratino en \u0109io estas kulpa; mi pagos al \u015di por tio \u0109i!\u201d Kaj \u015di tuj kuris bati \u015din. La malfeli\u0109a infano forkuris kaj ka\u015dis sin en la plej proksima arbaro. La filo de la re\u011do, kiu revenis de \u0109aso, \u015din renkontis; kaj, vidante, ke \u015di estas tiel bela, li demandis \u015din, kion \u015di faras tie \u0109i tute sola kaj pro kio \u015di ploras. \u2015 \u201cHo ve, sinjoro, mia patrino forpelis min el la domo\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Tesu matre le eskaso xorjui te lefe na daypala tas te: “Ji, misu bete?” \u2015 “Si, matre,” adabukalyen le jawabu, exjetine un sarpen ji un kroa. \u2015 “O, janatu!” matre le dayloga, “mi oko keto? Tesu sodar yozay tem moyto; mi xa paya te por hinto!” Ji te le fori pawbu cel na darbe te. Burxansepul nini le awpawbu ji le sangucu in maxim ner drevolari. Wangu su manbete, hu da le reata of xikar, le ewreka te. Koski te le oko ki te sen daydenmo meli, te le swal te, ku te keseba total solo sen hinloka ji ku te keseba wawa. “O, senyor, misu matre le expel mi ex baytu”.<\/p>\n\n\n\n

23<\/h2>\n\n\n\n

La re\u011dido, kiu vidis, ke el \u015dia bu\u015do eliris kelke da perloj kaj kelke da diamantoj, petis \u015din, ke \u015di diru al li, de kie tio \u0109i venas. \u015ci rakontis al li sian tutan aventuron. La re\u011dido konsideris, ke tia kapablo havas pli grandan indon, ol \u0109io, kion oni povus doni dote al alia fra\u016dlino, forkondukis \u015din al la palaco de sia patro, la re\u011do, kie li edzi\u011dis je \u015di. Sed pri \u015dia fratino ni povas diri, ke \u015di fari\u011dis tiel malaminda, ke \u015dia propra patrino \u015din forpelis de si; kaj la malfeli\u0109a knabino, multe kurinte kaj trovinte neniun, kiu volus \u015din akcepti, balda\u016d mortis en angulo de arbaro.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Prince, hu da le oko ki xosu cinju ji xosu almasi le exidi ex tesu munte, le peti tas te, ki te am loga tas te, ku hinto keseba okur. Te le hikaye tas te sesu total aventur. Prince le kolyo ki denpul abilya hare maxmo day jaci, kom moyto hu ren ger abil na gibe kom gamiyapaya tas alo nengami, le awlide te cel palasi de sesu patre, wangu, denloka hu te le gamicu ton te. Mas tem tesu sodar, imi abil na loga, ki te le sencu denmo nefralaye, ki tesu suli matre le awpel te of se; ji burxansepul nini, hu da le multi pawbu ji le ewreka nilte, hu da ger vole na swikara te, le nerxali morcu in gona de drevolari.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Here’s the continuation of my comparison of Esperanto with Globasa using a translation of Esperanto’s Ekzercaro. This blog post is devoted entirely to La feino; the intervening sections will be translated in the next part in this series. Peari (La feino) 11 Unu vidvino havis du filinojn. La pli maljuna estis tiel simila al la … Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":324,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"iawp_total_views":62,"footnotes":""},"categories":[3,142],"tags":[185,183,187,15],"class_list":["post-303","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-constructed-languages","category-translation","tag-ekzercaro-in-globasa","tag-esperanto","tag-fundamento-de-esperanto","tag-globasa"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=303"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/303\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":349,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/303\/revisions\/349"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dikleyt.com\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}